Hayır, bu bu yaşta tamamen normaldir. Çocuk, öğrendiği dili kullanmaya başlamadan önce, onu içinde biriktirir; üretim (konuşma), anlamanın çok sonrasında ve kendiliğinden gelir. Ayrıca çocuk, İngilizceyi öğrendiği bağlamla (ders) ilişkilendirir; başka ortamlarda kullanması zaman ve doğal fırsatlar gerektirir. Baskı yapmadan fırsatlar yaratmak en iyi yaklaşımdır.
Detaylı Açıklama
Bu, ebeveynlerin sık merak ettiği bir konudur; ama içiniz rahat olsun: çocuğun öğrendiği İngilizceyi hemen günlük hayatta kullanmaması, bu yaşta son derece doğaldır ve bir sorun değildir.
Üretim, anlamanın çok sonra gelir
Dil ediniminde anlama (girdi) her zaman üretimden (çıktı) önce gelir. Dil eğitimci Stephen Krashen'ın da vurguladığı gibi, çocuk öğrendiği dili önce içinde biriktirir; konuşma, bu birikim yeterli olduğunda ve çocuk hazır hissettiğinde kendiliğinden ortaya çıkar. Yani çocuğunuz "kullanmıyor" gibi görünse de, aslında kullanmak için gereken temeli sessizce inşa ediyordur. Bu birikim dönemi, görünmez ama çok gerçek bir öğrenmedir.
Dil, öğrenildiği bağlama bağlanır
Bir diğer neden de şudur: küçük çocuklar dili, öğrendikleri bağlamla güçlü biçimde ilişkilendirir. Çocuk İngilizceyi "ders" bağlamında öğrendiyse, başlangıçta onu o bağlamla sınırlı tutabilir; başka ortamlarda (evde, oyunda) kullanması, doğal fırsatlar ve zaman gerektirir. Çocuğa bu fırsatları baskısız biçimde sunmak —örneğin evde İngilizce şarkılar, oyunlar ya da basit kalıpları doğal anlarda kullanmak— dilin bağlamlar arasında köprü kurmasına yardımcı olur.
Günlük kullanımı desteklemek için
- Çocuğu İngilizce konuşmaya zorlamayın; üretim baskıyla değil, hazır olunca gelir.
- Evde doğal İngilizce fırsatları yaratın (şarkı, oyun, basit kalıplar).
- Çocuğun öğrendiği bir kelimeyi kullandığı anı içtenlikle takdir edin.
- Çocuğun anladığını gösteren işaretleri fark edin; anlama da gelişimdir.
- Sabırlı olun; günlük kullanım, birikim yeterli olduğunda kendiliğinden başlar.
Dikkat edilmesi gereken noktalar
Çocuğu öğrendiklerini "göstermesi" için zorlamak ya da sürekli "hadi İngilizce söyle" demek, bu yaşta baskı yaratır ve çocuğun dile karşı tutumunu olumsuz etkileyebilir. Çocuğun günlük hayatta hemen üretmemesi, öğrenmediği anlamına gelmez; anlama, üretimden önce ve görünmez biçimde gelişir. Asıl hedef, baskı yapmadan doğal kullanım fırsatları yaratmak ve sabırlı olmaktır.
Uzman Notu — Sarah Emam
Bir veli bana "çocuğum öğreniyor ama hiç kullanmıyor" dediğinde, hep gülümserim; çünkü bu, su altındaki buzdağı gibidir. Görünen küçük, ama altında kocaman bir birikim var. Sonra bir gün, en beklenmedik anda —oyun oynarken ya da bir şey isterken— çocuk İngilizce bir cümle kurar. O an, haftalarca süren sessiz birikimin yüzeye çıkmasıdır. Sabır, bu yaşta her şeydir.
İlgili Terimler
- Girdi ve çıktı: Dilde anlama (girdi) ile üretme (çıktı); anlama her zaman üretimden önce gelir.
- Birikim dönemi: Çocuğun dili kullanmadan önce içinde topladığı, görünmez ama gerçek öğrenme.
- Bağlama bağlılık: Çocuğun dili öğrendiği ortamla ilişkilendirmesi; aktarım zaman ister.